Cuối năm 2024, năm HTX và tổ hợp tác thủy sản ở Ninh Bình nhận bàn giao mô hình nuôi dùng IoT: theo dõi DO, pH, nhiệt độ nước, bật tắt quạt qua điện thoại và báo mất điện qua SIM. Bài này đi vào một tủ ao thực tế ở Gia Viễn, cách đọc số liệu nước và những điều cần hỏi trước khi cho máy tự bật sục khí.
Một người nuôi trong phóng sự của Đài Ninh Bình kể lại: đang đi xa thì điện thoại báo ao mất điện. Anh gọi ngay về nhà, người nhà ra xử lý. Không có tin báo đó, ao mất điện bao lâu thì phải chờ đến lúc có người đi ngang qua mới biết.
Câu chuyện đó tóm gọn đúng giá trị của IoT trong ao nuôi. Thiết bị không tự cứu được ao. Nó rút ngắn quãng thời gian từ lúc sự cố xảy ra đến lúc có người biết và ra tay. Với ao tôm, ao cá mật độ cao, quãng đó có khi chỉ tính bằng vài chục phút.
Ngày 27/12/2024, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Ninh Bình nghiệm thu và bàn giao mô hình nuôi thủy sản dùng công nghệ IoT cho năm đơn vị:
Các hệ thống theo dõi môi trường nước như pH, oxy hòa tan (DO), nhiệt độ; người nuôi xem số liệu và bật tắt máy móc qua điện thoại. Mỗi ao một bài toán khác nhau, nên cấu hình từng nơi không giống hệt nhau. HTX Văn Hải nuôi khoảng 35 ha, còn có những ao chỉ vài sào. Tên địa danh giữ theo thời điểm nghiệm thu năm 2024.
Video Lazico quay tại một ao ở Gia Viễn cho thấy rõ hệ thống gồm những lớp nào. Đáng chú ý là mỗi lớp lo một việc riêng, không lớp nào thay được lớp nào.
Điều khiển: bộ EW05s điều khiển tối đa 5 đầu ra qua WiFi, đóng cắt quạt nước, máy sục khí thông qua khởi động từ trong tủ. EW05s có cổng đọc cảm biến 4–20mA, nên khi lắp thêm cảm biến thì đặt được ngưỡng tự bật tắt.
Bảo vệ động cơ: mỗi quạt có rơ-le nhiệt riêng. Quạt kẹt trục, quá tải thì rơ-le nhiệt cắt ngay tại tủ, không chờ ai bấm điện thoại.
Báo mất điện: một bộ ES01A chạy SIM, mất điện là gọi điện và nhắn tin cho người quản lý. Đây là chi tiết nhiều người bỏ qua: mất điện thì cục phát WiFi cũng tắt, bộ điều khiển WiFi không còn đường báo về. Kênh báo mất điện phải đi bằng SIM và có nguồn riêng. Chuyện này Lazico đã viết kỹ trong bài báo mất điện qua SIM hay WiFi.
Cảm biến: lúc quay video, ao mới lắp cảm biến nhiệt độ nước. Cảm biến pH, DO, EC là phần lắp bổ sung sau. Làm từng bước như vậy là hợp lý, chủ ao không phải bỏ một lần cho cả bộ cảm biến khi chưa biết mình cần gì nhất.
Người nuôi lâu năm đều biết oxy trong ao không đứng yên. Ban ngày tảo quang hợp, DO lên. Ban đêm cá, tôm, tảo và vi sinh cùng hô hấp, DO tụt dần và thường thấp nhất lúc gần sáng. Tảo tàn hay đáy ao nhiều chất hữu cơ thì DO còn tụt nhanh hơn (FAO).
Vì thế một con số DO lúc 2 giờ chiều nói rất ít. Thứ đáng xem là đường DO cả đêm: tụt từ mấy giờ, tụt nhanh hơn hôm qua không, bật sục khí rồi có lên lại không. Cảm biến có lưu số liệu liên tục mới trả lời được mấy câu này.
pH cũng không chỉ chuyện chua hay kiềm. pH và nhiệt độ càng cao thì phần amoniac ở dạng NH₃ độc với cá càng nhiều. Còn nước càng ấm thì càng giữ được ít oxy, trong khi cá ăn mạnh hơn và cần oxy hơn. Ba chỉ số này kéo nhau, nên cảnh báo nhiệt độ nên được xem cùng với DO, không tách rời.
Ngưỡng an toàn thì tùy loài, tùy cỡ, tùy giai đoạn nuôi. Ao tôm thẻ khác ao cá trắm, cá giống khác cá thịt. Lazico không áp một bộ ngưỡng cho mọi ao; ngưỡng do người nuôi và kỹ thuật viên chốt theo quy trình của chính ao đó.
Nguyên lý đơn giản: DO xuống dưới ngưỡng thì bật sục khí, lên lại thì tắt. Nhưng ao thật có nhiều tình huống hơn hai chữ bật và tắt. Trước khi lắp, anh chị nên hỏi rõ người lắp mấy điểm dưới đây.
| Tình huống | Cần hỏi rõ |
| DO lên xuống sát ngưỡng | Ngưỡng bật và ngưỡng tắt có cách nhau không, để quạt không bị đóng cắt liên tục? |
| Cảm biến hỏng hoặc mất tín hiệu | Khi đó quạt chạy hay dừng, ai được báo? |
| Một quạt quá tải, rơ-le nhiệt cắt | Có quạt dự phòng hay phương án cấp oxy khác không? |
| Mất internet | Quy tắc tự động có còn chạy tại chỗ không? |
| Mất điện lưới | Thiết bị báo mất điện có nguồn riêng không, máy phát khởi động bằng cách nào? |
| Có điện trở lại | Quạt tự chạy lại hay chờ người xác nhận? |
Thêm một điều: đừng để một đầu dò DO báo đủ là tắt hết quạt trong ao. Quạt nước còn tạo dòng, gom chất thải về giữa ao, nhiều ao cần chạy nền một số quạt bất kể DO. Quy tắc tự động phải theo đúng vai trò của từng quạt.
Và bấm "Bật" trên điện thoại mới là gửi lệnh. Muốn chắc quạt đã quay thật thì cần thêm phản hồi từ tiếp điểm hoặc dòng điện của động cơ. Ao lớn, quạt nhiều có thể gắn bộ đo dòng như LSG3 để biết quạt nào đang chạy, quạt nào đứng.
Đầu dò ngâm trong nước ao thì bám rêu, bám bùn, màng cảm biến lão hóa dần. Số liệu vẫn gửi về điện thoại đều đặn, nhưng có thể đã lệch mà không ai hay. Cách làm chắc nhất là định kỳ vệ sinh đầu dò và đo đối chiếu bằng máy cầm tay; lệch nhiều thì hiệu chuẩn lại hoặc thay. Chu kỳ bao lâu tùy loại đầu dò và độ bẩn của ao.
Khi tính chi phí, ngoài tiền thiết bị nên tính thêm phần vận hành: công vệ sinh cảm biến, dung dịch chuẩn hoặc màng thay thế nếu loại đầu dò cần, bảo trì tủ điện, SIM, và người trực nhận cảnh báo ban đêm. Thiếu phần này, hệ thống dễ tạo cảm giác an toàn hơn mức thực tế.
| Cách làm | Được gì | Chưa được gì |
| Đo bằng máy cầm tay | Đo được nhiều điểm, dùng để đối chiếu cảm biến | Không có số liệu ban đêm nếu không ai đi đo |
| Hẹn giờ chạy quạt | Bớt công bật tắt hằng ngày | Không biết DO đang thấp hay cao |
| Bật tắt quạt qua điện thoại | Điều khiển từ xa tiện lợi | Chưa biết môi trường nước, chưa chắc quạt đã quay |
| Tủ điều khiển có cảm biến và báo mất điện qua SIM | Gắn số liệu nước với hành động, có bảo vệ và cảnh báo | Cần chăm cảm biến và có người nhận cảnh báo |
Ao nhỏ, người ở ngay cạnh ao thì không cần đi thẳng lên mức cao nhất. Nhưng ao xa nhà, mật độ dày, chủ ao hay đi vắng thì tối thiểu nên có một kênh báo mất điện qua SIM, rồi mới tính đến cảm biến.
Được. Phần báo mất điện và bật tắt cơ bản có thể dùng thiết bị chạy SIM như ES01A. Muốn xem đồ thị cảm biến trên app thì cần đường truyền internet tại ao, qua WiFi hoặc 4G.
Không bắt buộc. Như ao ở Gia Viễn, có thể lắp tủ điều khiển và báo mất điện trước, cảm biến nhiệt độ trước, DO và pH bổ sung sau khi đã quen vận hành.
Vẫn cần người nhận cảnh báo và ra xử lý. Thiết bị giúp người đó biết sớm và không phải thức canh liên tục, nhưng quạt hỏng hay máy phát chưa nổ thì vẫn phải có người ra ao.
Gọi hoặc Zalo 0813578889, cho Lazico biết diện tích và số ao, đối tượng nuôi, số quạt và công suất, ao có WiFi hay không, và ảnh tủ điện hiện tại. Lazico tư vấn cấu hình phù hợp, làm từ phần cần nhất trước, và liên hệ báo giá.
Cập nhật: 16/10/2026 · Lazico Việt Nam
Cám ơn bạn đã gửi đánh giá cho chúng tôi! Đánh giá của bạn sẻ giúp chúng tôi cải thiện chất lượng dịch vụ hơn nữa.
LW4V 1PHA – Tủ điều khiển tưới WiFi 1 bơm 4 van điện từ, hẹn giờ, giám sát cảm biến
LW8V 3PHA – Tủ điều khiển tưới WiFi 1 bơm 3 pha, 8 van điện từ, giám sát dòng chảy, áp suất
EW05s – Bộ điều khiển từ xa qua WiFi, đọc cảm biến 4–20mA, tự động bật/tắt theo ngưỡng
ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM